Stemstoornissen

Wil je zien hoe gezonde stembanden werken? Bekijk dan bijgaand filmpje, een heel bijzondere opname van stembanden in actie. Genieten!

ill stemHeesheid is het eerste wat opvalt bij de meeste stemstoornissen. Heesheid zegt ook dat er iets niet in orde is met uw stembanden of met uw manier van stemgeven. Men spreekt naast heesheid vaak van een schorre sem, een gekepen stem of een zwakke stem. Hees zijn is het gevolg van veranderingen van één of meerdere stemeigenschappen, zoals toonhoogte, luidheid of kwaliteit.

Wanneer de stem niet op de juiste wijze gebruikt wordt kan dit op een te gespannen manier gebeuren of op een te losse, ahw op een te ontspannen manier. Wanneer het gebruik van de stem afwijkt van de gangbare manier, spreekt men van een functionele stemafwijking. Een verkeerde gewoonte bij het stemgeven kan ook slecht zijn voor de stembanden, voor het stemapparaat zelf. Als deze functionele heesheid al langere tijd bestaat, kan er sprake zijn van stembandknobbeltjes. In de logopedische stemtherapie ligt het accent op het aanleren van een juiste stemtechniek, gebruik van goede stemhygiëne. Er moet een balans gevonden worden tussen wat u vraagt van uw stem en wat u met de stem aankan.

ill stem 2Als er organische problemen zijn, bv bij stembandknobbeltjes, en er een operatie nodig is, kan er een combinatie nodig zijn van enerzijds een operatie aan de stembanden en anderzijds logopedische stemtherapie om het gebruik van de stem te optimaliseren. In alle gevallen zal er overleg plaatsvinden tussen de logopedist en de een KNO-arts/foniater omtrent de mogelijheden van stemtherapie in relatie tot de staat wararin de stembanden verkeren.

Bij neurologische stoornissen zoals M.S., A.L.S. of Parkinson kunnen er ook stemproblemen ontstaan. De logopedist helpt u dan om de stem zo optimaal mogelijk te houden in verschillende situaties.

Beroepssprekers, zoals docenten, zweminstructeurs, toneelspelers of zangers, kunnen worden begeleid om stemproblemen te voorkomen. In het geval van zang kan overleg met een zangpedagoof naast logopedie van belang zijn.

Heesheid bij kinderen moet al vroeg worden begeleid om stemklachten die voortkomen uit een verkeerd stemgebruik zo vroeg mogelijk te voorkomen. Dit geldt meer voor meisjes dan voor jongens. Daar kunnen de stemproblemen na de mutatie (baard in de keel) verdwijnen. Dat geldt niet als er sprake is van stemmisbruik( te hard schreeuwen en veel gekke ‘stemmetjes’ nadoen).

Brochure: Ken je stem

Film: Stem, Logopedie en Stemproblemen: